Bodegas Ondarre – Rioja Gran Reserva (2016)

Bodegas Ondarre is één van de minder opvallende, maar inhoudelijk sterkste huizen van Rioja Oriental. Het verhaal begint in 1985, toen het team achter Bodegas Olarra — destijds al een toonaangevend huis in Logroño — besloot een tweede bodega op te zetten in het dorp Viana. Het dorp ligt op een heuvelrug op de noordwestgrens van de DOCa Rioja, een paar kilometer buiten Logroño, met een uitzicht over de hele Rioja-vallei. Ondarre is de enige bodega in Viana, en die solitaire positie heeft het huis vanaf de start een eigen identiteit gegeven.

De filosofie is klassiek-traditioneel: laagrendementen, oude wijngaarden, zorgvuldige selectie in de wijngaard, en lange vatrijping in een combinatie van Amerikaans en Frans eik. Geen flitsende modernismes, geen extracties tot het uiterste — wel het geduld dat een grote Rioja vraagt. Onder Grupo Bodegas Olarra, waar Ondarre vandaag toe behoort, werkt het team aan een doorgaande modernisering van de wijngaarden, met sinds 2021 een eerste expliciet biologisch gecertificeerde cuvée onder de naam Ondarre Primeur.

Deze Rioja Gran Reserva uit 2016 is wat het huis goed kan: een wijn die de tijd krijgt om uit te rijpen op vat en op fles, gemaakt van oude Tempranillo met een aandeel Mazuelo, in een topjaar dat in de hele Rioja als één van de sterkste van twee decennia geldt. Geen showwijn, wel een fles die hoort op de tafel van iemand die klassieke Rioja kent en waardeert.

Kleur: een granaatrood met lichte oranje rand — de signatuur van een rijp Rioja Gran Reserva, met een geconcentreerde maar transparante kern in het glas.

Neus: complex en gerijpt, met rijp zwart fruit (zwarte bes, pruim, een vleugje rozijn) als basis. Daarachter de typische tertiaire tonen van een lange vatrijping: tabak, leer, zoete specerijen en een lichte vanilletoets uit het Amerikaanse eik. Een fijne kruidige laag van Mediterrane kruiden — tijm, laurier — geeft de neus extra spanning.

Smaak: vol en fluweelzacht, met dezelfde rijpe donkere bessen die je in de neus al rook. De tannines zijn fijngewreven en geïntegreerd — geen rauwe kantjes meer, dankzij de lange vat- en flesrust. Het Franse eik geeft een kruidige ruggengraat, het Amerikaanse eik een zachte vanille- en kokostoets; samen blijft de balans elegant. De zuren zijn levendig, met een lichte zilte ondertoon die de wijn in evenwicht houdt ondanks de 14% alcohol.

Afdronk: lang en kruidig, met na het zwarte fruit een blijvende toets van tabak en leer. De finale verglijdt rustig, met een lichte aardse weerklank die de rijpe Gran Reserva-stijl onmiskenbaar maakt.

Een klassieke Gran Reserva met rijp donker fruit, fluweelzachte tannine en kruidige eikentonen vraagt om gerechten met karaktervol vlees, geroosterde aroma's en kruidige sauzen. Drie combinaties die kloppen:

• Lamsbout uit de oven met rozemarijn en knoflook — het gebraden vetbed en de tijm- en rozemarijntoets vinden elkaar met de Mediterrane kruidigheid in de neus; de zijdezachte tannine snijdt door het vet zonder de wijn aan te tasten.
• Iberico-presa van de grill met pimentón ahumado en geroosterde paprika — het rokerige paprikapoeder loopt parallel aan de tabak- en lederige tonen in de wijn, en de zoetheid van geroosterde paprika echoot het rijpe zwarte fruit.
• Manchego viejo of een rijpe oude geitenkaas — de notige umami van een lang gerijpte Spaanse kaas vraagt om body en vatrijping, precies wat deze Gran Reserva levert; een handvol gebrande amandelen erbij rondt de pairing af.

Voor deze Rioja Gran Reserva selecteert Bodegas Ondarre druiven van oude wijngaarden — vooral Tempranillo, aangevuld met een aandeel Mazuelo voor zuurgraad en kleur — uit percelen rond Viana op 600 tot 750 meter hoogte. Na een zorgvuldige sortering in de wijngaard worden de druiven vergist met geselecteerde gistculturen bij gecontroleerde temperaturen tussen 25 en 28°C. Dagelijkse pump-over (remontage) en délestage (rack and return) zorgen voor geleidelijke extractie van kleur, fruit en tannine.

De malolactische gisting verloopt in nieuwe eikenhouten vaten uit Missouri (Amerikaans eik) en Centraal-Frankrijk (Frans eik). Die combinatie is karakteristiek voor het huis: Amerikaans eik geeft de typische zoete vanille- en kokostoetsen die je van een klassieke Rioja kent, Frans eik brengt kruidige finesse en een fijnere tannine-structuur. Na de malo rijpt de wijn 28 maanden op de lie in vat, met regelmatige overschenkbeurten om de wijn helder te houden zonder filtratie.

Na botteling volgt nog eens 32 maanden flesrust voor de wijn op de markt komt — ruim boven het wettelijk minimum dat de DOCa Rioja aan een Gran Reserva oplegt. Dat geduld is wat het verschil maakt: de tannine integreert volledig en de tertiaire aroma's van tabak, leer en gedroogd fruit krijgen de tijd om te ontwikkelen. Geen filtratie vóór botteling; een lichte sedimentvorming in de fles kan dus voorkomen, vooral bij langer bewaren.