Tokara – Reserve Collection Elgin Sauvignon Blanc (2022)

Tokara is een Zuid-Afrikaans wijngoed dat begon met een familieverhaal. In 1994 kocht GT Ferreira, één van de oprichters van de Zuid-Afrikaanse bank FirstRand, samen met zijn vrouw Anne-Marie een boerderij op de hellingen van de Simonsberg, even buiten Stellenbosch. De naam Tokara is een samenstelling van de namen van hun twee kinderen, Thomas en Kara — een eenvoudige geste die het persoonlijke karakter van het project meteen markeerde.

Het huis kreeg snel naam met elegante Bordeaux-blends en Sauvignon Blanc. Maar de echte sprong kwam pas toen het wijngoed land kocht in Elgin, een koel hooglandgebied zo'n veertig kilometer ten oosten van Stellenbosch, boven Sir Lowry's Pass. Daar lieten de Ferreiras hun Highlands-wijngaard aanleggen: een perceel op ruim 400 meter hoogte, met Table Mountain-zandsteen onder de wortels en koele bries vanaf de Atlantische Oceaan in de rug. Het is daarvandaan dat de Reserve Collection Sauvignon Blanc komt.

Sinds 2017 staat Stuart Botha aan het roer van de kelder — een winemaker uit Elsenburg met internationale ervaring en in de Zuid-Afrikaanse pers één van de meer aangeschreven witwijnmakers van zijn generatie. Botha's filosofie is consequent: laat elke wijngaard zichzelf vertellen, vermijd het ingrijpen waar je het niet nodig hebt. Voor deze Reserve betekent dat een kleine ingreep met hout — slechts negen procent — en lange lees-rijping op roestvrijstaal, zodat de Elgin-spankracht de hoofdtoon blijft.

Kleur: een licht strogeel met een onmiskenbaar groene rand — de jeugdige tint die je verwacht van een Sauvignon Blanc uit een koele oogst, helder en levendig in het glas.

Neus: uitgesproken en gefocust. Passievrucht en Kaapse kruisbes vormen de basis, daaromheen tonen van citrusgras, witte perzik en een kruidige zweem van blackcurrant-blad — een aromatisch profiel dat sterk lijkt op wat je in de beste Loire- en Marlborough-stijlen tegenkomt, maar met een eigen Zuid-Afrikaanse handtekening.

Smaak: vol en breed van bouw, opvallend voor een Sauvignon Blanc. De zuurgraad is mooi gespannen maar niet snijdend; de korte lees-rijping op roestvrijstaal levert een romige textuur midden in de mond. Het kleine houtdeel — slechts negen procent — is in de smaak niet als vat herkenbaar maar zorgt voor een extra laagje breedte, zonder vanille of toast naar voren te schuiven.

Afdronk: lang en zilt, met een minerale onderlaag die naar de Table Mountain-zandsteenbodem van de Highlands-wijngaard verwijst. De finale verglijdt op een vleugje kruidige groene piment en vraagt rustig om de volgende slok.

Een gespannen, koel-geklimateerde Sauvignon Blanc met een zilt-minerale onderlaag vraagt om gerechten waar de zuurgraad en de kruidigheid de hoofdrol mogen spelen. Drie combinaties die kloppen:

• Oesters uit Zeeland of Bretagne, naturel met een paar druppels citroen — de zilte finale van de wijn loopt parallel aan de zee-mineraliteit van de oester en de citrus accentueert de Sauvignon-passievrucht.
• Geitenkaas op een geroosterd sneetje brood met honing en tijm — het krijtige van verse chèvre vindt de minerale onderlaag, en de blackcurrant-blad-toets in de wijn vangt het kruidige tijm-aroma op.
• Geroosterde witte vis als kabeljauw of zeebaars met een groene salsa van peterselie en kappertjes — de brede mid-palate van de wijn geeft de visstructuur gezelschap, terwijl de kruidige salsa met de groene piment in de neus harmonieert.

Voor deze Reserve Collection plukt Tokara de Sauvignon Blanc-druiven bij dageraad uit zeven verschillende klonen, allemaal op de Highlands-wijngaard op zo'n 400 tot 450 meter hoogte boven Sir Lowry's Pass. De koele Atlantische bries en de late rijping — zo'n zes weken later dan in Stellenbosch — geven de druif tijd om aromatisch te ontwikkelen zonder te veel suiker te vormen.

De hele trossen worden eerst in een koelcel gekoeld en daarna in een gesloten truck naar de kelder op de Helshoogte Pass gebracht. Daar volgt ontstelen, kneuzen en een koude persing in een inerte pers, met een minimum aan zuurstofcontact. Alleen het zelfvloeiende sap — free run juice — van de beste percelen gaat in deze Reserve. Het sap wordt een nacht laten bezinken; daarna vergist het bij zo'n 15 graden in roestvrijstalen tanks.

Na de gisting blijft de wijn vijf maanden op de fijne gist liggen, met regelmatig bâtonnage (gist-roeren) voor extra textuur. Een klein aandeel van 9% rijpt diezelfde vijf maanden in derde-gebruik 400-liter Franse barriques — net genoeg om de mid-palate breedte te geven, te weinig om vat-aroma's prijs te geven. De assemblage gaat op fles bij ongeveer 13% alcohol. De stijl die Tokara-winemaker Stuart Botha met deze Reserve nastreeft, is een terroirgedreven Sauvignon Blanc waarin de Elgin-spankracht voorop staat en de hout-rijping fluisterend op de achtergrond blijft.