Cantine San Marzano – Tramari Rosé di Primitivo (2025)

Cantine San Marzano is één van de meest gezichtsbepalende namen uit het moderne Puglia. Het verhaal begint in 1962, toen negentien wijnboeren uit het dorp San Marzano di San Giuseppe in de provincie Taranto besloten hun krachten te bundelen. De gedachte was simpel: samen zouden ze meer voor elkaar krijgen dan ieder voor zich. Generaties van hun families hadden het land al bewerkt; de coöperatieve vorm bood een manier om de eeuwenoude wijngaarden van het Salento-gebied — vooral de oude bushvines van Primitivo — gezamenlijk te beheren.

Lang produceerde de cantina vooral bulkwijn, een zuid-Italiaanse traditie waarin wijn van vele boeren tot één blend werd. In 1996 kwam er een eigen bottellijn en begon Cantine San Marzano onder eigen naam te werken. Onder leiding van voorzitter Francesco Cavallo — sinds 1982 in functie — werd de productie gemoderniseerd en groeide het huis uit tot één van de toonaangevende namen van Puglia. Vandaag telt de coöperatie ongeveer 1.200 leden en beheert ze meer dan 1.500 hectare wijngaard, gelegen in het hart van de Primitivo di Manduria DOC.

De Tramari past in een lijn binnen het assortiment waar Cantine San Marzano speelt met het label: in de TramArt-reeks nodigt het huis elk jaar een kunstenaar uit om een eigen editie te ontwerpen. Voorgaande edities werden vormgegeven door onder anderen Paul Kremer en Pietro Terzini. De fles is daarmee niet alleen wijn op tafel, maar ook een wisselend grafisch object — net dat tikje extra dat hem aantrekkelijk maakt om mee te brengen naar een etentje of weg te geven. In Nederland verloopt de distributie via Goessens.

Kleur: een zachte, lichtroze tint die meer aan een Provençaalse stijl dan aan een typische Italiaanse rosato doet denken. Helder en levendig in het glas, met een lichte glans op de meniscus.

Neus: open en uitnodigend, met rode bessen voorop — verse kers en framboos in het bijzonder. Daarachter een typisch zuid-Italiaans accent van Mediterrane macchia, het kruidige struikgewas van de Salento-kust: tijm, rozemarijn en een vleugje viooltje. De geur is fruitig en direct, zonder zware lagen.

Smaak: licht en fris van bouw, met dezelfde rode bessen die je in de neus al rook. De saignée-techniek geeft de wijn meer fruitconcentratie dan een doorsnee perslicht rosé; je proeft de roodfruitige body van Primitivo zonder dat het zwaar wordt. Een fijne zilte toets in het midden, karakteristiek voor wijngaarden op honderd meter hoogte vlakbij de Adriatische én de Ionische kust.

Afdronk: middellang en verfrissend, met na het rode fruit een laatste tikje kruidigheid uit de macchia. Geen lange, complexe finale, maar een schone afsluiting die vraagt om de volgende slok of de volgende hap.

Een lichte, droge rosé met levendig rood fruit en een kruidige Mediterrane toets gedijt aan tafel bij gerechten met zilt, kruid of een lichte tomaattoets. Drie combinaties die werken:

• Vitello tonnato met kappertjes en rucola — de zilte tonijnsaus en de lichte zuurprik van de kappers vinden elkaar met de friszure mond van de wijn, en de macchia-kruidigheid loopt mooi door op het rucolablad.
• Spaghetti alle vongole met witte wijn, knoflook en peterselie — de jodium-toets van de venusschelpen loopt parallel aan de zilte ondertoon in de wijn, terwijl het zachtroze fruit van Primitivo de knoflook-olie net genoeg lichtheid geeft.
• Geitenkaas op een toast met honing en tijm — de roomzure twang van de kaas wordt opgevangen door het ronde rode fruit, en de tijmtoets sluit aan bij de macchia in de neus van de wijn.

De Tramari is een Salento IGP van 100% Primitivo, gemaakt in roséstijl met de klassieke saignée-techniek. Na het persen krijgen de druiven enkele uren maceratie op de schillen, net lang genoeg om kleur en fijn rood fruit te onttrekken. Vervolgens wordt een deel van de licht roze most afgetapt en wit doorvergist op gecontroleerde temperatuur in roestvrij stalen tanks. Het resultaat is een tedere zachtroze wijn met meer fruitconcentratie dan een perslicht persrosé, omdat de wijn als 'tussenproduct' uit een rode vinificatie ontstaat in plaats van uit een directe pers.

De wijngaarden liggen rond San Marzano di San Giuseppe in de provincie Taranto, op ongeveer 100 meter hoogte. De bodem is overwegend kleihoudend met een laag bewerkbare grond en veel skelet (steenfragmenten) eronder, wat zorgt voor natuurlijke drainage. De stokken staan op espalier-opleiding met 4.500 stokken per hectare. Oogst gebeurt in de eerste week van september, vroeg genoeg om de natuurlijke zuren van Primitivo te behouden — een druif die door zijn warmte klassiek juist eerder rood en alcoholisch dan fris en bleek vraagt.

Na de vergisting rijpt de wijn enkele maanden in inox voor hij op fles gaat. Geen houtcontact, geen botti, geen barriques: stainless-steel-only houdt het frisse fruit en de Mediterrane kruidigheid van de Salento intact.