Altùris – Friuli Colli Orientali Friulano (2024)

€14,95

Aanbieding Uitverkocht

Op werkdagen vóór 13:00 besteld, (meestal) de volgende werkdag in huis.
Vanaf €60 gratis verzending. Daaronder €3,95.

Friulano
Italië
2024
2025-2028
Fris en Levendig

De Altùris Friulano 2024 is een Italiaanse witte wijn uit Friuli Colli Orientali, in de noordoosthoek van Italië tegen de Sloveense grens. Hij is gemaakt van honderd procent Friulano — de iconische druif van het Friuliaanse heuvelland. In het glas een strogele tint met een groene glans; de neus opent op witte bloemen, rijpe peer en een vleugje limoenbloesem-honing. De smaak is droog en evenwichtig, met een fluwelig mondgevoel, frisse zuren en een typische ondertoon van bittere amandel in de afdronk. Geen overdadige wijn, wel een herkenbaar Friuli-profiel: ingetogen, mineraal, met de stille spanning die het ponca-flysch-terroir aan witte druiven meegeeft.

Het verhaal achter deze wijn

Azienda Agricola Altùris is een familiewijnhuis in Cividale del Friuli, een Romeins-Longobardisch stadje in het noordoosten van Italië dat tot het UNESCO Werelderfgoed behoort. Het huis werd in 2009 opgericht door de gebroeders Marco en Massimo Zorzettig, derde generatie wijnboeren in het gebied. Samen bewerken ze zo'n 60 hectare wijngaard verdeeld over de DOP's Colli Orientali en Friuli Grave; rond zeventig procent van de productie is wit. De Zorzettigs mikken op heldere, eerlijke wijnen die de terroir van het grensgebied tussen Italië en Slovenië laten spreken — zonder opsmuk, zonder veel houtaanzet, en met duurzame wijnbouw als uitgangspunt. De Friulano is daar een visitekaartje van: een klassieke witte druif, behoedzaam gevinifieerd in roestvrijstaal, bedoeld om de typische geur van limoenbloesem, peer en bittere amandel zo direct mogelijk in het glas te brengen.

Meer over het wijnhuis

Friuli-Venezia Giulia ligt in de noordoostelijke hoek van Italië, geklemd tussen de Alpen, de Adriatische Zee en de Sloveense grens. Het is een grensregio met een continentaal-mediterraan klimaat: koude bora-winden uit het noorden, lome zomerse warmte uit het zuiden, en het hele jaar door grote dag-nacht-temperatuurverschillen. Die afwisseling houdt de zuren en aromatiek van witte druiven scherp, en geeft Friuliaans wit een typische spanning.

De Colli Orientali zijn de oostelijke heuvels van het gebied, rondom de stad Cividale del Friuli. Het bodemtype dat hier de dienst uitmaakt heet ponca of flysch: afwisselende lagen kalkachtige mergel en zandsteen, ooit afgezet op de bodem van een prehistorische zee. De mergel geeft de wijn body, de zandsteen elegantie, het kalk een typische minerale toets. Het is een bodem waar inheemse witte druiven — Ribolla Gialla, Malvasia, Verduzzo en bovenal Friulano — al eeuwen op groeien.

Friulano zelf is een verhaal apart. De druif heette tot 2007 Tocai Friulano, maar moest de naam Tocai opgeven na een lange juridische strijd met Hongarije over de beschermde naam Tokaji. Sindsdien staat hij gewoon op het etiket als Friulano, en geldt hij in Friuli als de witte druif van de regio: vol genoeg om bij rijkere gerechten te kunnen, fris genoeg om als aperitief te dienen, en met die herkenbare amandeltoets in de afdronk die hem op blind tasten meestal verraadt.

Hoe smaakt deze friulano?

Kleur: een strogele tint met een lichte groene glans, helder en jeugdig in het glas.

Neus: delicaat en open, met witte bloemen en rijpe peer voorop. Daaromheen tonen van limoenbloesem, een vleugje honing en een fijne hint van groene appelschil. Onder het fruit zit een minerale ondertoon die typerend is voor wijnen van flysch-bodems.

Smaak: droog, evenwichtig en fluweelzacht. Het mondgevoel is medium, de zuren zijn levendig zonder scherp te worden. Hetzelfde witte fruit als in de neus, met een stenenfruit-toets en een herkenbare minerale tinteling. De bittere amandel komt aan het einde naar voren: een klassiek Friulano-handschrift.

Afdronk: middellang, zuiver en licht zoutig, met een laatste tikje amandel en bloesem. Niet zwaar, wel uitnodigend tot een tweede slok.

Hoe geniet je optimaal van deze wijn?

Schenk de Altùris Friulano rond 10°C — koud genoeg om de frisheid en mineraliteit te bewaren, niet zó koud dat de delicate neus van witte bloemen en peer dichtklapt. Een wittewijnglas met een iets bollere kelk werkt beter dan een smalle flute: je wilt ruimte voor de aromatiek om zich te ontvouwen. Beluchten is niet nodig; deze wijn opent zich vanzelf na een paar minuten in het glas. Drink hem in zijn eerste paar levensjaren — 2025, 2026 en 2027 zijn de top, 2028 kan nog mee. Daarna verliest de aromatische lift haar scherpte; dit is geen lange-bewaarwijn maar een Friulano voor nu. Meer over de juiste serveertemperatuur lees je in onze serveertemperatuur-gids.

Welke wijn bij antipasti?

Friulano is van oudsher een klassieke begeleider van het Italiaanse aperitief en van lichte voor- en hoofdgerechten. Drie combinaties die kloppen:

San Daniele ham met grissini en een klontje boter — de delicate witte bloemen en peer in de wijn vleien het zilte, fluwelige vlees, terwijl de bittere amandel-afdronk de zoutigheid mooi vasthoudt.
Frittata met groene asperges en Montasio-kaas — het ronde, romige mondgevoel van de wijn pareert eieren en kaas; de minerale ondertoon snijdt door het vet heen.
Risotto met scampi en citroenzeste — de zachte zuren en stenenfruit-toets staan netjes naast de zoete schaaldieren, de honingachtige neus geeft het gerecht extra diepte.

Vinificatie

De Altùris Friulano wordt gemaakt van honderd procent Friulano-druiven uit wijngaarden op de heuvels rond Cividale del Friuli, binnen de Friuli Colli Orientali DOP. De druiven worden in september met de hand geoogst en daarna in hun geheel zacht geperst, gevolgd door een koude statische helderingsfase op de most. Gisting en rijping vinden plaats sur lies in roestvrijstalen tanks onder gecontroleerde temperatuur — geen hout, geen geforceerde malolactische gisting — zodat de aromatiek van de druif zo direct mogelijk in de fles belandt. Het sur lies-werk geeft de wijn de fluwelige textuur die je terugproeft; het ontbreken van houtopvoeding houdt de bloemige neus en de amandel-afdronk onaangeraakt.

Wijnspecificaties (tabel)

Herkomst	Italië → Friuli-Venezia Giulia → Friuli Colli Orientali
Vivino-score	n/a / 5
Drinkvenster	2025-2028
Top drinkvenster	2025-2026
Aanbevolen serveertemperatuur	10 °C ≈ 35 - 50 min. uit de koelkast
Wijn & Spijs	aperitief \| antipasti \| San Daniele ham \| frittata \| risotto met scampi \| geitenkaas
Druivenras	Friulano
Wijnstijl	Fris en Levendig
Producent	Azienda Agricola Altùris
Jaargang	2024
Alcohol %	13.0
Inhoud	75 cl

Wist je dat?

Wist je dat de naam 'Tocai' tot 2007 op Italiaanse witte wijnetiketten stond? Na een lange juridische strijd met Hongarije over de beschermde naam Tokaji moest die naam wijken — de druif zelf bleef precies dezelfde.

Alle details bekijken