Château Dereszla – Tokaji Szamorodni (2018)

Château Dereszla zit in Bodrogkeresztúr, een dorp in het hart van Tokaj-Hegyalja. De eerste schriftelijke vermelding van de kelders dateert uit 1406, toen Dereszla bij het hof van de Hongaarse koning hoorde. Eeuwenlang ging het eigendom over van Hongaarse naar Turkse, Oostenrijkse en Transsylvaanse handen, voor het uiteindelijk via de familie Rákóczi en de Jiddische wijnhandelaars Kláber bij de huidige eigenaars terechtkwam. Sinds 2000 is het landgoed in handen van de familie d'Aulan — historisch verbonden aan Champagne Piper-Heidsieck — die er de wijnbouw stevig moderniseerde zonder de oude kelders aan te tasten. Het gebouw boven de grond werd vernieuwd, de UNESCO-beschermde ondergrondse kelders kregen een restauratie en de wijngaarden in 25 first-growth-percelen werden opnieuw aangelegd. Dereszla maakt tegenwoordig de hele Tokaj-piramide: van droge Furmint via Szamorodni en Aszú tot de zeldzame Eszencia. De Szamorodni in deze fles is een wijn die de oude regio's stijl bewaart maar met hedendaagse precisie wordt gemaakt.

Kleur: een warm goudgeel met amberglinster, vol en helder in het glas. Het olieachtige loopje langs de wand verraadt de hoge restzoet (circa 127 g/L) en de oudere jaargang.

Neus: een complexe opening van abrikoos op siroop, honing en gedroogde mandarijn. Daarachter de typische Szamorodni-tonen van geroosterde walnoot, amandel en een zweem verse paddenstoel — herkenningstekens van de botrytis cinerea. Het eikenhout schemert er als brioche en lichte kruidnagel doorheen.

Smaak: middelvol tot vol, met een zoete kern van abrikozenjam en honing die nooit plakkerig wordt. De levendige zuren van Furmint trekken de wijn fris open, het oude hout geeft een lichte vanille-amandel-laag en een vleugje toffee. Botrytis-tonen van gedroogd fruit en walnoot lopen door tot in de afdronk.

Afdronk: lang en gelaagd, met na de zoete kern een ziltige zweem en een tikje gedroogde abrikoos. De zuren houden alles in balans — dit is een dessertwijn die fris blijft drinken in plaats van zwaar te worden.

Deze zoete Tokaji vraagt om eten dat zout, vet of pittigheid inbrengt als tegenstem. Drie combinaties die kloppen:

• Roquefort of een rijpe Stilton — het zout van de blauwschimmel zet de honingzoet en de zuren van de wijn juist scherper neer; een klassiek contrast op het kaasplankje.
• Foie gras of eendenleverpaté met vijgenchutney — de vettige paté ontmoet de botrytis-tonen in het glas; de zoetzweem en de zuren reinigen het mondgevoel tussen elke hap.
• Abrikozentaart met amandelfrangipane — de wijn echoot het abrikoosfruit en het amandel-accent uit het hout; smaakparallel zonder dat het te zoet wordt.

De Tokaji Szamorodni is een Hongaarse zoete stijl uit Tokaj-Hegyalja, gemaakt van 100% Furmint. Szamorodni — oud-Pools voor 'zoals het komt' — slaat op de oogstmethode: de tros wordt in zijn geheel geplukt, met daarin een mix van gezonde druiven en door botrytis cinerea (edele rotting) ingedroogde bessen. Geen berry-voor-berry-selectie zoals bij een Aszú, maar de hele tros samen. De most wordt vervolgens twee jaar op eikenhout gerijpt in de eeuwenoude UNESCO-kelders van Château Dereszla in Bodrogkeresztúr, gevolgd door een jaar op fles voor verdere integratie. De wijngaarden liggen tot zo'n 475 meter hoog op een vulkanische ondergrond met klei en ijzer, terroir dat de zuren scherp en de mineraliteit voelbaar maakt. Het resultaat is een dessertwijn met een minimale restzoet van 45 g/L; deze 2018 zit rond 127 g/L — vol botrytis-complexiteit maar lichter dan een Aszú.